De wrakke wettelijke basis voor de coronatoegangsbewijzen

Laatste verbetering 6 oktober 2021

Coronatoegangsbewijzen in de regelgeving

‘Nederland verder open’ rijmt niet met de nieuwe voorwaarde voor toegang, die ook geldt voor degenen met een coronatoegangsbewijs.

Anders dan bij de avondklok horen we niet van deskundigen en coronacritici dat de controleplicht niet in de wet staat. Voor het kort geding tegen de coronapas werden andere argumenten gebruikt.

Vreemd want de  nieuwe voorwaarde voor toegang staat nog niet in de wet.

(Deze pagina is op 5-10 flink opgeschud, de volgorde is nu veel beter.)

6-10 De nieuwe voorwaarde voor toegang staat nu in de wet, ongeveer 10 dagen te laat. Dat feit verwerk ik spoedig in de pagina.

Wat zegt de wet ?

De Tijdelijke regeling maatregelen covid-19 wil de coronatoegangsbewijzen regelen met twee bepalingen:

  1. Wat de beheerder en de bezoekers moeten doen, in paragraaf 6.11 coronatoegangsbewijzen.
  2. Waar de controleplicht (1) geldt.

Beiden moeten ingevuld zijn, alleen 1 is onvoldoende.

(1) Sinds eind mei staat de procedure in artikel 6.30 Verplichtingen (onder 6.11)

1. Bij aanvang van de deelname aan een activiteit of de toegang tot een voorziening waarvoor het beschikken over een resultaat krachtens de wet is voorgeschreven:

a. verzoekt de beheerder* de persoon die de deelname of de toegang wenst, een coronatoegangsbewijs en een identiteitsdocument [] te tonen;

b. toont de persoon die de deelname of de toegang wenst, zijn coronatoegangsbewijs en zijn identiteitsdocument aan de beheerder; en

c. ontzegt de beheerder de persoon die geen geldig coronatoegangsbewijs of geen geldig identiteitsdocument toont, de deelname of de toegang.

2. Bij aanvang van de deelname of de toegang toont de persoon die de deelname of toegang wenst, tevens zijn coronatoegangsbewijs en zijn identiteitsdocument aan een toezichthouder op diens verzoek.

* Definitie beheerder: degene die bevoegd is tot het [] toelaten van personen tot die plaats.

Dit is vrij heldere taal, maar er ontbrak iets: Bij welke activiteiten en voorzieningen is een coronapas voorgeschreven ? Wet in de eerste zin hyperlinkt naar de WPG (niet naar een artikel daarin). In de paragraaf staat het niet.

In de toelichting bij de regeling van 11-6 staat

Nogmaals wordt opgemerkt dat deze regeling slechts de algemene regels bevat coronatoegangsbewijzen niet alleen te kunnen baseren op een testuitslag, maar ook op een verklaring van vaccinatie of herstel. De aanwijzing van de activiteiten of voorzieningen waarbij de tijdelijke inzet van coronatoegangsbewijzen concreet aan de orde is, wordt in een afzonderlijke wijziging van de Trm vastgelegd.

Curieus: vanaf medio juni geldt een onvolledige  paragraaf coronatoegangsbewijzen. De volle werking werd aangekondigd per 25-9 op de persconferentie van 14-9.

(2) Enkele dagen voor de invoering zijn drie ministeriële regelingen (genaamd ‘ander besluit van algemene strekking’) gepubliceerd die de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19 hoofdstuk 4 moeten wijzigen.

Eentje regelt de uitzondering voor terrassen (en 2 details).

Een tweede wijziging  (besluit van 14-9, gepubliceerd 21-9, laatste cijfers kenmerk 3622) bepaalt waar de controleplicht geldt.

De derde staat verderop.

-3622 zet de artikelen 4.2, 4.3 en 5.2 in de wet.


Opmerkelijk is dit deel van de toelichting:

Hierbij is van belang dat de onderhavige regeling in zoverre als eerste van de twee regelingen in werking treedt. Zo vervalt bij inwerkingtreding van die regeling van 6 juli 2021 de coronatoegangsbewijzenregeling, terwijl dit bij de huidige stand van zaken niet wenselijk is; wijzigingen laten zich echter niet aanbrengen in een reeds vervallen regeling.
Voor het overige treedt deze regeling een week na de vaststelling in werking, namelijk op 22 september 2021.

Welke regeling is vervallen ?


 4.2 en 4.3 vat ik samen: 

Eet- en drinkgelegenheden 4.2 en locaties voor de vertoning van kunst en cultuur 4.3 worden slechts voor publiek opengesteld, indien de beheerder er zorg voor draagt dat, met inachtneming van artikel 6.30:

a. alleen publiek wordt toegelaten met een geldig coronatoegangsbewijs;
b. het vereiste van een geldig coronatoegangsbewijs en geldig identiteitsdocument duidelijk zichtbaar en leesbaar voor het publiek en een toezichthouder is aangegeven bij de toegang tot de eet- en drinkgelegenheid;

(c is hier niet van belang)

Deze tekst staat echter niet in de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19, zie de huidige versie.

Waarom blijft een raadsel. Het is onmogelijk dat een gepubliceerde wijzigingsregeling de wet niet wijzigt. Maar wetten.overheid.nl is een betrouwbare bron. Zijn de juristen en de minister/s het overzicht kwijt, of ik ?

Vanaf het begin wordt de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19 telkens door ministeriële regelingen gewijzigd. Hier de lijst voor art. 4.7 en lees Een wijzigingenoverzicht. Zelfs met lichte criteria kun je deze manier van wetten-maken niet goedkeuren.

 

De coronatoegangsbewijzen komen wel voor in een paar andere artikelen.

Dit zegt 4.7  in de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19 

Artikel 4.7. Toegangsbewijzen bij eet- en drinkgelegenheden
1 Artikel 4.1c, eerste lid, geldt niet voor eet- en drinkgelegenheden, indien, met inachtneming van artikel 6.30:
a. alleen publiek wordt toegelaten met een geldig coronatoegangsbewijs;
b. het vereiste van een geldig coronatoegangsbewijs en geldig identiteitsdocument duidelijk zichtbaar en leesbaar voor het publiek en een toezichthouder is aangegeven bij de toegang tot de eet- en drinkgelegenheid; en
c. gewerkt wordt met toegangskaarten die voor toelating worden verstrekt (sic)

4.1c.1 gaat over placeren. Artikel 4.7 zegt dus: als je a, b en c doet dan is placeren niet nodig, en omgekeerd. Het zegt niet dat coronatoegangsbewijzen gecontroleerd moeten worden of vereist zijn. Hetzelfde bij 4.9 Toegangsbewijzen bij kunst en cultuur. 


Voor evenementen zien we ook zoiets.  Artikel 5.1 bepaalt een reeks plichten en voorwaarden zoals de gezondheidscheck, registratie voor de bron- en contactopsporing en hygiënemaatregelen, in a t/m f.

5.2 zegt dan dat drie andere voorwaarden (stromen scheiden, afstand houden (!) en placeren = g h i) niet gelden als a. het evenement plaatsvindt op een afgesloten locatie; b. alleen deelnemers worden toegelaten met een geldig coronatoegangsbewijs (plus de coronapas-regel zichtbaar aangeven bij de ingang en toegangskaarten vooraf).

De organisator heeft de keus: de drie andere voorwaarden of de coronatoegangsbewijzen.


Ook hier geen controleplicht met coronatoegangsbewijzen.

Artikel 4.2 betreft Doorstroomlocaties en spellocaties.

In 4.3 Dansvoorzieningen probeert de wetgever coronatoegangsbewijzen te verplichten, maar lukte het ?

1  Een bij een eet- en drinkgelegenheid behorende dansvoorziening wordt slechts voor publiek opengesteld, indien de beheerder er zorg voor draagt dat, met inachtneming van artikel 6.30:

a.  alleen publiek tot de eet- en drinkgelegenheid wordt toegelaten met een geldig coronatoegangsbewijs;

b. het vereiste van een geldig coronatoegangsbewijs en geldig identiteitsdocument duidelijk zichtbaar en leesbaar voor het publiek en een toezichthouder is aangegeven bij de toegang tot de eet- en drinkgelegenheid [c]

2 In afwijking van het eerste lid mogen personen tot en met twaalf jaar zonder geldig coronatoegangsbewijs en geldig identiteitsbewijs toegelaten worden.

3 In afwijking van het eerste lid wordt een bij een eet- en drinkgelegenheid behorende dansvoorziening tot en met 24 september 2021 niet voor publiek opengesteld.

De wetgever heeft hier een serie fouten gemaakt.

  1. Is een discotheek een bij een eet- en drinkgelegenheid behorende dansvoorziening ?
  2. Er is in zulke lokalen geen scheiding tussen dansvoorziening en eet- en drinkgelegenheid, dus 1a is onzinnig of niet uitvoerbaar.
  3. Volgens 1a is een geldig identiteitsdocument niet nodig.
  4. Twaalf-minners in de disco ? Hier staat het geldig identiteitsdocument wel bij, maar niet vereist.
  5. Waarom vervalt lid 3 niet automatisch ?


De derde wijziging is ook curieus. Het besluit van 6 juli ( laatste cijfers kenmerk 7453)  bevat wijzigingen in verband met het vaststellen van de veilige afstand op nul meter. Hierin wordt onder meer de begripsbepaling van geldig coronatoegangsbewijs geschrapt en de hoofdstukken 2 en 2a, de artikelen 4.1c, 4.2, 4.3, 4.4, 4.7, 4.9, 5.2, 6.5, 6.6 en de paragrafen 6.5 en 6.11. De toelichting stelt

Met het vervallen van de anderhalve meter, is de inzet van coronatoegangsbewijzen niet langer noodzakelijk. De artikelen 4.3, 4.7, 4.9 en 5.2 en paragraaf 6.11 kunnen daarom vervallen.

Meer hierover in Een wijzigingenoverzicht.

Coronapas-controle strafbaar 

Men neemt ten onrechte aan dat de coronatoegangsbewijzen bij de eet- en drinkgelegenheden, de theaters en evenementen verplicht zijn.

Ook in andere sectoren eisen beheerders een bewijs van bezoekers of studenten. Voorbeelden: een congres voor de verzekeringsector, een opleiding voor advocaten (!) en in een inloophuis. En enkele werkgevers eisen van alle werknemers een coronapas (of een bewijs van vaccinatie, dat is niet duidelijk). Wat wordt vergeten ? 

Dankzij een amendement van de SGP werd dit in de WPG gezet

(wet 35807 motie 34, Van der Staaij, 113 leden voor, D66, PvdA en 2 kleine partijen tegen)

58ra.10 Het is verboden om voor deelname aan of toegang tot activiteiten of voorzieningen in openbare plaatsen of publieke plaatsen eisen te stellen met betrekking tot het beschikken over een resultaat, tenzij daarvoor regels als bedoeld in het eerste of derde lid zijn gesteld.

Dat 1e en 3e lid bepalen dat in de daar genoemde sectoren een controleplicht kan komen.

En deze strafbepaling

Met een hechtenis van ten hoogste zes maanden of een geldboete van de derde categorie [€ 8700] wordt gestraft degene die handelt in strijd met artikel 58ra, tiende lid.

Als inderdaad de controleplicht niet goed geregeld is dan zijn alle controles strafbaar.

Als het niet kunnen of willen tonen van een QR-code leidt tot een entreeverbod, dan kun je beleefd vragen om de wet niet te overtreden.

Laat deze pagina lezen. Escalerend: laat ons binnen of ik doe aangifte.  Of dat wijs is hangt uiteraard van de situatie af en het niet zeker dat het OM of de politie zo’n aangifte opnemen. 

De SGP roept de regering om hulp 27-9

De coronapas is nog maar net ingevoerd, en het gebeurt al volop: erom vragen terwijl dat discutabel of zelfs verboden is. SGP-Kamerleden Van der Staaij en Stoffer stellen daarom spoedvragen aan de regering om paal en perk te stellen aan deze ‘onterechte vertoning’.

Die oproep gaat waarschijnlijk heel weinig opleveren. Maar iedereen kan het verbod al toepassen.

De Corona-melder app is uitdrukkelijk niet verplicht

Deze app werd bijna een jaar geleden gelanceerd en is 5,4 miljoen keer gedownload, met 2,5 mln actieve gebruikers. Hij is niet verplicht bron

Je bent helemaal vrij in je keuze om de app [] te gebruiken. Niemand mag je dus verplichten om de app te gebruiken. Dus ook niet jouw werkgever of een uitgaansgelegenheid.

Het verplicht stellen is zelfs strafbaar, WPG 6d.8

Het is verboden een ander te verplichten tot het gebruik van de notificatieapplicatie []. Onder dit verbod valt in ieder geval het gebruik van de applicatie [],  het delen van informatie daarvan, of het meedelen van het al dan niet hebben ontvangen van notificaties daarvan, als voorwaarde te stellen voor de toegang tot een gebouw of voorziening, het uitoefenen van arbeid, het gebruik maken van een dienst, de deelname aan enige vorm van intermenselijk contact, of het verkrijgen van enig voordeel.

Vermoedelijk is deze app nergens geëist en was handhaving niet nodig. Zo kan het ook.

Hoe is de wet coronatoegangsbewijzen tot stand gekomen ?

In april zette de regering in op testen voor toegang en stuurde een wetsvoorstel Tijdelijke Wet Testbewijzen naar de Kamer. Die wet zou een aantal artikelen toevoegen aan de WPG waardoor de minister/s regelingen mogen maken voor testen voor toegang.

Er stond éen artikel in (58rf) dat het mogelijk maakt om (met een algemene maatregel van bestuur) bewijs van vaccinatie of “een medische verklaring” gelijk te stellen aan een testuitslag.

In de Tweede Kamer was echter een meerderheid voor een verruiming: zet meteen in deze wet dat ook vaccinatie en een oude positieve test toegang geven. De leden Paternotte D66 en Kuiken PvdA schreven hiervoor een lang amendement (stuk 52) waarin ‘test’ vervangen werd door ‘resultaat’, en testbewijzen door coronatoegangsbewijzen etc.

De stemming was op 25 mei, Den Haan, GroenLinks, BIJ1, BBB, Volt, PvdA, D66, CU, VVD en CDA stemden voor.  In de Eerste Kamer waren debat en stemming oop op 25 mei. Voor stemden CDA, VVD, GroenLinks, OSF, D66 en ChristenUnie, en tegen: SGP, Fractie-Nanninga, FVD, Fractie-Otten, SP, 50PLUS, PvdA, PVV en PvdD.

Dat leidde tot de Tijdelijke Wet coronatoegangsbewijzen.

Dan gebeurt iets vreemds: op 28 mei staat in de Staatscourant een Regeling tot wijziging van de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19 in verband met de inzet van coronatoegangsbewijzen op basis van een negatieve testuitslag. Daarin wordt alleen het testen geregeld. Men had niet op het amendement Paternotte/Kuiken gerekend ?

Hoe dan ook op 11 juni verschijnt een reparatie-regeling tot wijziging van de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19 in verband met de inzet van coronatoegangsbewijzen op basis van vaccinatie of herstel. Daarmee worden een heleboel artikelen over vaccinatie en herstel toegevoegd.

Hier de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19

Toen had de Tweede Kamer een week de tijd om niet in te stemmen met de regeling (volgens WPG 58c). De tegenstanders hadden een debat en stemming kunnen aanvragen met een vaststaande uitkomst, gezien de stemming op 25-5.

Een wijzigingenoverzicht 4.2

Voor de liefhebbers: de kluwen nader bekeken. Bij elk wetsartikel is de historie op te vragen, het wijzigingenoverzicht (klik op de i). Laten we dat doen bij 4.2. (klik erop voor de bron en alle links)

wijzigingenoverzicht 4.2
Volgens dit overzicht zijn de twee regelingen die ik net noemde samen in werking getreden (in blauw). De derde (17-9) betreft de terrassen, die kunnen we nu negeren.

Alle regelingen treden binnen korte tijd in werking, maar 7453 (laatste cijfers kenmerk) na twee maanden. De reden is de koppeling aan het op nul meter stellen van de veilige afstand. De toelichting probeert dat uit te leggen

Gelet op de verschillende procedures die gelden voor het wijzigen van het Tijdelijk besluit veilige afstand (artikel 58f, tweede lid, Wpg) en de Trm (artikel 58c Wpg) en de wens om deze regeling gelijktijdig met de wijziging van het Tijdelijk besluit veilige afstand in werking te laten treden, wordt deze regeling eerder vastgesteld dan de wijziging van het Tijdelijk besluit veilige afstand. Hierdoor is het niet mogelijk de inwerkingtreding van deze regeling te koppelen aan de inwerkingtreding van een al vastgestelde wijziging van het Tijdelijk besluit veilige afstand. Daarom bepaalt de aanhef van artikel I dat de Trm gewijzigd wordt conform artikel I indien op grond van artikel 58f, tweede lid, Wpg een amvb tot wijziging van het Tijdelijk besluit veilige afstand wordt vastgesteld en in werking treedt die strekt tot het op nihil stellen van de veilige afstand. Hierdoor treden artikel I en een eventuele inwerkingtreding van een eventuele wijziging van het Tijdelijk besluit veilige afstand materieel gelijktijdig in werking. Wordt de veiligeafstandsnorm niet op nul meter gesteld, dan worden de wijzigingen uit deze regeling ook niet doorgevoerd.

 

In het wijzigingenoverzicht  staat niet dat regeling -3622  gedeeld in werking treedt:

Artikel VII
1. Deze regeling treedt in werking met ingang van 22 september 2021.
2. In afwijking van het eerste lid treedt artikel I in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van de Staatscourant waarin de Regeling [] van 6 juli 2021, kenmerk [] 7453, houdende wijziging van de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19 [] in verband met het vaststellen van de veilige afstand op nul meter wordt geplaatst, met dien verstande dat artikel I van deze regeling in werking treedt voordat die regeling in werking treedt.

Artikel I regelt o.m. dat in eet- en drinkgelegenheden en theaters alleen publiek wordt toegelaten met een geldig coronatoegangsbewijs, in artikelen 4.2, 4.3 en 5.2.

Deze keten/wirwar van wetgeving zou kunnen kloppen. Zeker is dat dit stuk wetgeving helemaal niet voldoet aan de eis van overzichtelijkheid.

Hoe dan ook, dit staat nog niet in de ‘geconsolideerde regelgeving’, de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19.

Wat valt tegen

Het grootste tekort in de wet staat hierboven. Dit zijn de andere problemen.

Ondernemers worden handhavers

In de horeca en cultuursector kreeg men al allerlei taken opgelegd, zoals afstand houden (pijlen), registratie, reserveren, placeren. Nu is de opdracht om mensen zonder QR-code niet toe te laten Dit is vergelijkbaar met de mondkapjesplicht in winkels. Ondernemers krijgen de taak van handhaver.

  • De taak is helemaal niet omschreven, in de wet of elders. Mag men steekproeven nemen ? Wat doe je met mensen die toch naar binnen gaan ? Mag je een hardheidsclausule instellen ? Mag je aan de tafel scannen ?Alleen al om deze reden deugt de wet niet. Het gebrek biedt anderzijds ruimte om de handhaving creatief in te richten.
  • Er bestaat een oeroude en degelijke taakscheiding : de overheid houdt handhaving in eigen hand, alle handhavers zijn direct of indirect in overheidsdienst. Een taak domweg overdragen aan ondernemers is onwijs.

4 verplichtingen, of 1 ?

De ondernemer/beheerder moet, naast de coronatoegangsbewijs-controle ook zorgen voor (van de instructies voor ondernemers)

  • Een gezondheidscheck. Daarnaast dient u te vragen naar coronagerelateerde gezondheidsklachten. Hiervoor is wettelijk niets geregeld (heb ik nagevraagd). De gezondheidscheck is verplicht sinds eind mei op meer plaatsen dan bij de coronatoegangsbewijzen maar hij wordt vrijwel nergens uitgevoerd (art. 4.1b TRM-C19). We kunnen verwachten dat de beheerders er nu niet mee beginnen.
  • Dat een coronatoegangsbewijs vereist is duidelijk melden bij de ingang. Dit staat niet op de webpagina.
  • Registratie, volgt uit art. 4.1d TRM-C19.

het publiek in de gelegenheid gesteld wordt de volgende gegevens beschikbaar te stellen ten behoeve van de mogelijke uitvoering van bron- en contactopsporing door de gemeentelijke gezondheidsdienst:

Deze drie worden vrijwel nergens in praktijk gebracht. 

Er zijn vier verplichtingen, waarvan éen zorgt voor huiver, discussie, weerstand en zelfs tweedeling, terwijl de andere drie in rook opgaan. Als er handhaving (door politie) zal zijn dan is deze gericht op éen plicht, dat lijkt zeker. Is dat beleid in balans ?

Logisch

Een positieve test en een negatieve test geven toegang.

Het wemelt van de wegwerpwetten

Alle coronamaatregelen komen op een omslachtige manier in de wet. In dit geval:

    1.  Door de Tijdelijke Wet coronatoegangsbewijzen wordt een paragraaf toegevoegd aan de WPG;
    2.  Op basis van de WPG maakt de minister twee ministeriële regelingen die een paragraaf toevoegen (of aanvullen) aan de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19 (waarin alle c-maatregelen staan en die regelmatig gewijzigd wordt).

Voorafgaand: de Tijdelijke wet maatregelen covid-19 (de fout genaamde spoedwet) is de basis van het bouwsel, hij zette hoofdstuk Va. -Tijdelijke bepalingen bestrijding epidemie covid-19- in de WPG.

De tijdelijke wetten en de ministeriële regelingen zijn wegwerpwetten, ze wijzigen alleen de echte wet. Volgende regelingen maken de wet anders zodat een ministeriële regeling op zich onvolledige en onbetrouwbare informatie geeft. Maar soms bevat een regeling een toelichting die nodig is om de slecht begrijpelijke wetsartikelen te begrijpen, deze bij voorbeeld.