Bij verkeersveiligheid en ‘het aantal verkeersdoden’ is het dominante idee dat de overheid aan het stuur zit.
Dat is een hardnekkige misvatting. Aanrijdingen gebeuren op de weg niet in het gemeentehuis. Het mentale -en belangrijkste- stuur is in handen van de weggebruikers.
Twee invloeden zijn cruciaal.
De (onbewuste) disciplinerende werking van het (levens)gevaar voor alle weggebruikers: niemand wil een aanrijding dus iedereen is voorzichtig en blijft binnen de perken*. Dat doel (ongedeerd aankomen) bindt ons allen. Slecht weggedrag werd en wordt onmiddellijk gecorrigeerd door verbale of non-verbale reacties of een aanrijding.
Toen de automobielen op de weg kwamen hadden de chauffeurs en de andere weggebruikers geen ervaring met die voertuigen, waardoor veel aanrijdingen en letsel ontstonden. De vaardigheid ‘omgaan met snelverkeer’ kwam met de decennia; een pijnlijk maar succesvol proces. Anno nu weten we goed wat wel en niet kan, het verkeersinzicht is op peil.
Het aantal verkeersdoden wordt altijd weergegeven met de nominale waarden.
Het lijkt helder: in de jaren ’70 leidde het enorme dodental tot akties, maatregelen en (daardoor) verbetering qua verkeersveiligheid
Maar dan negeer je de sterke toename van het autobezit. Als je daarvoor corrigeert verschijnt deze tabel.
| auto’s (x 1000) | doden | doden /100k auto’s | |
|---|---|---|---|
| 1950 | 140 | 1000 | 714 |
| 1960 | 520 | 2000 | 385 |
| 1970 | 2400 | 3000 | 125 |
| 1980 | 4100 | 2000 | 49 |
| 1990 | 5200 | 1500 | 29 |
| 2000 | 6300 | 1200 | 19 |
| 2010 | 7600 | 700 | 9 |
| 2020 | 8700 | 600 | 7 |
We zien een ongekende daling van het aantal verkeersdoden per 100-duizend auto’s; ruwweg 99 procent.
In 1950 zorgden 140-duizend auto’s voor meer doden dan in de huidige tijd.
Het blijkt dat er in de jaren ’60/70 geen trendbreuk was; het gecorrigeerde dodental blijft dalen.
De ‘kindermoord’ (telden oudere slachtoffers niet ?) bleef duurzaam afnemen, bij toenemende motorisering. Niet vanwege de akties en wetgeving, maar door het leerproces.
- De afgelegde afstand nam waarschijnlijk sterker toe dan het wagenpark, als dat de maatstaf is dan is de afname nog groter.
- In 2025 zijn teller en noemer wat groter dan in ’20, we hebben waarschijnlijk een optimum bereikt. Gemiddeld twee doden per dag, op 40 miljoen verplaatsingen en x miljard naderingen -hoeveel voertuigen kom je onderweg tegen ? Door vallen overlijden 19 mensen.
- Met het auto + brommerpark (zie grafiek) krijgen we ruwweg dezelfde afname.
- De bevolkingsgroei is vrijwel geen factor, want deze is maar 10 procent per decennium of lager.
En alle verkeersmaatregelen dan ? Lees over het effect op de verkeersveiligheid van
Per saldo: geen of negatieve werking.
Conclusie: De twee invloeden zijn dominant en de verkeersregels (en handhaving) zijn overbodig of schadelijk.
* Dat geldt voor het duurste tot goedkoopste voertuig: een egalitaire werking. Buiten het verkeer ontbreekt dit effect en komt grensoverschrijdend gedrag meer voor, ondanks wetten en regels.
Laatste verbetering 14 april 2026