Snelheidslimieten zijn overbodig, iedereen snapt de veilige snelheid

Iedereen heeft een mening over snelheidslimieten, maar wie doet een analyse ? Ze worden omarmd of verguisd, maar is alleen de hoogte van belang ? Niemand vraagt publiekelijk: zijn ze überhaupt nodig of nuttig ?

Slechts 1 procent wil er van af, zie Peilingen hieronder.

De helft van de automobilisten hikt aan tegen te lage snelheidslimieten op snelwegen. De andere helft vindt ze wel goed, maar het is onjuist om ze op te leggen aan iedereen. Want bij twee of meer rijstroken kan iedereen z’n eigen snelheid aanhouden en  tolerantie is een prachtige houding.

Tolerantie en eigen verantwoordelijk zijn goede argumenten tegen te lage limieten, maar een andere ontdekking is doorslaggevend. Het gaat overal en altijd om de veilige snelheid, en verkeersborden kunnen die per sé niet aangeven.

Te lage limieten leveren automatisch een massa verkeersboetes op. Wat daar scheef loopt lees je hier. 

Lees ook:

Gestuntel met snelheidslimieten – over limieten en borden in de praktijk (nieuwe pagina 14-5-25)

Overdag overal 100 en 30 in de hele stad. Op beide pagina’s is een conclusie dat de verlaging van de limiet geen winst oplevert bij de stikstofoverlast. Is er misschien winst qua verkeersveiligheid ?

Veiligheid geen reden voor snelheidsbeperking

Er zijn twee soorten overschrijding:

1. Harder rijden dan de situatie toestaat,
2. Harder rijden dan de limiet.

De situatie omvat de verkeersituatie, het weer, jouw voertuig en jouw rijvaardigheid.

Voor de verkeersveiligheid is alleen type 1 van belang, maar alle autoriteiten hameren alleen op type 2.

De overheid erkent het bestaan van type 1, maar meer niet. Een citaat uit 2006

Onaangepaste snelheid

Harder rijden dan de limiet is slechts een deel van het snelheidsprobleem. Wellicht nog belangrijker is het rijden met een snelheid die niet is aangepast aan de omstandigheden. Een snelheidslimiet geeft aan welke snelheid maximaal gereden mag worden, het zal regelmatig voorkomen dat deze snelheid te hoog is. Dit is bijvoorbeeld het geval bij grote drukte en bij slechte weersomstandigheden. Objectieve gegevens over hoe en wanneer automobilisten hun snelheid aanpassen ontbreken. Ook ontbreken gegevens over het verband tussen onaangepaste snelheid en ongevalsbetrokkenheid.

Type 1 stelt de veilige snelheid centraal: in elke situatie zijn snelheden tussen x en y veilig. Te langzaam rijden is even gevaarlijk als te snel; type 2 negeert dit feit.

De veilige snelheid is een principe dat past bij artikel 5 van de WVW:  gedrag dat hinder of gevaar veroorzaakt.is verboden. Waaronder te langzaam rijden en inhalen met te hoge snelheid naast een volle rijstrook. 

Verkeersborden of signalen vanuit het dashboard kunnen de veilige snelheid niet aangeven.

Gelukkig houden automobilisten onbewust de veilige snelheid aan. Ze rijden weinig te traag en vaak vlotter dan de te lage limiet.

Zonder limieten worden we minder afgeleid door  de snelheidsmeter, de borden en de flits-app en letten we nog meer op het verkeer.

Risico te langzaam rijden verzwegen

In Nederland geldt geen minimale snelheid, wel de algemene regel dat men anderen niet mag hinderen of in gevaar brengen. Rijksoverheid.nl: U kunt een boete krijgen voor gevaarlijk of hinderlijk rijgedrag. Dit is geregeld in artikel 5 van de Wegenverkeerswet 1994.

Er is bij bestuurlijk Nederland, de media en het verkeersveiligheidcircuit geen aandacht voor het gevaar dat te langzaam rijden oplevert. Want dat past niet in de mantra; hoe sneller hoe gevaarlijker.

In de factsheet van de SWOV komt het gevaar wegens te langzaam rijden niet voor. 

Te langzaam rijden is niet te vinden in de uitvoerige lijst met feitgecodeerde zaken van het OM; gezocht op snelheid en langzaam. Nota bene de afdeling Verkeer te land telt 110 pagina’s, met kennelijk alle denkbare overtredingen:

als bestuurder van een (motor)voertuig of samenstel van (motor)voertuigen rijden terwijl een aanhangwagen wordt voortbewogen zonder dat iedere zijkant van het trekkend voertuig is voorzien van een zijrichtingaanwijzer

In België werden jaarlijks 650 boetes opgelegd voor te langzaam rijden, waarvan 150 op de autosnelweg waar een minimale snelheid van 70 kilometer per uur geldt. De overigen zijn voor het niet respecteren van de wegcode

geen enkele bestuurder de normale gang van andere bestuurders mag hinderen door abnormaal traag te rijden wanneer daar geen geldige reden toe is []

Geen onderzoek naar effect verkeersveiligheid

Overdag 100 is een milieumaatregel, maar de verkeersveiligheid wordt er vaak bij gehaald. Ten onrechte zoals ik hier beweer, maar laat ons het onderzoek zien.

De verkeersautoriteiten beweren steevast dat de verhoging van de snelheidslimiet voor meer ongevallen en slachtoffers zorgt. De SWOV antwoordde op mijn vraag: “Wat is de opvatting van de SWOV over het effect op de verkeersveiligheid van de recent aangekondigde limietverlaging ? Is er onderzoek verricht naar de gevolgen van de limietverhoging naar 130 km/u ?”

19-11-19/  Wij hebben geen onderzoek gedaan naar de aanstaande snelheidsverlaging op de autosnelwegen.

In z’n algemeenheid weten we wel dat hogere snelheden tot meer ongevalskans leiden en – omgekeerd – een lagere snelheid dus tot lagere ongevalskansen. De mate waarin, is echter afhankelijk van veel verschillende factoren. Zie ook onze factsheet over Snelheid.

Daar staat deze opvatting (hogere snelheid geeft meer schade) met meer woorden omschreven. Het is een onderbuik-idee dat met allerlei formules en feitjes (niet) onderbouwd wordt.

Cijfers steunen het gevoel niet

In een SWOV-rapport over dodelijke ongevallen op (auto)snelwegen in 2016 staan deze cijfers:

• trajecten met 100 km/u – 20 % van de weglengte en 16 % van de doden (12)
• trajecten met 120 km/u – 20 % weglengte en 26 % van de doden (18)
• trajecten met 130 km/u – 54 % weglengte en 36 % van de doden (26)

Het relatieve risico is 0,8 voor 100, 1,3 voor 120 en 0,7 voor 130; ruwweg zijn 100 en 130 minder dodelijk en 120 meer. Maar het totale aantal doden was slechts 73 (inclusief de weinige wegen met 80 km/u); daarom kun je nauwelijks conclusies trekken. Verder zou je het aantal gereden kilometers moeten meenemen en andere factoren.

Peilingen over snelheidslimieten

In 2019 peilde peil.nl de mening over het voorstel. 52 procent was voor en 42 procent tegen.

In februari-juni ’20 ging het Belevingen-onderzoek van het CBS over energietransitie en vervoer. Het werd in juni ’21 gepubliceerd.

Gevraagd werd: welke maximumsnelheid overdag wenst u?

41 procent vond 100 kilometer per uur goed en 40 procent wilde terug naar de oude limieten 120/130.

‘Geen limiet’ is nog niet populair: 1 procent was daar voor.

In de nacht 130 slecht voor geluidshinder

Ondanks de geringere verkeerstroom is ’s nachts de psychologische, deels onbewuste geluidshinder groter dan overdag. Daarom bestaan in Duitsland na 22u snelheidsbeperkingen op de snelwegen bij woonwijken.

De overheid in ons land laat dit na. De snelhedentabel uit 2013 geeft voor alle secties van de autosnelwegen de limiet en de redenen: verkeersveiligheid, luchtkwaliteit, natuur en/of geluidsoverlast. De laatste was een reden bij 21 van de 160 secties en meestal is de snelheidslimiet 120 km/u (toen nog op elk tijdstip.

Inhaalverbod

Als auto’s de maximumsnelheid aanhouden op een rijbaan met twee of meer stroken dan is er een de facto inhaalverbod voor de voertuigen achter hen.

Laatste verbetering 25 juni 2025